Onbegrip na babyverlies: hoe vertel je wat je nodig hebt?

Je zit met familie aan tafel. Iedereen vraagt hoe het met je werk gaat, wat je dit weekend gaat doen en of je nog op vakantie wilt. Je kindje wordt niet genoemd.

Misschien vind je dat pijnlijk. Misschien ben je óók opgelucht dat je niet midden aan tafel hoeft te vertellen hoe het met je gaat. Die twee gevoelens kunnen op hetzelfde moment bestaan.

Onbegrip na babyverlies zit niet alleen in verkeerde opmerkingen. Soms zit het in de stilte, of in de verwachting dat jij precies moet aangeven wanneer anderen over je kind mogen beginnen. Maar je behoefte kan per dag veranderen. Je wilt dat je kind bij het gesprek mag horen, zonder dat ieder gesprek over het verlies hoeft te gaan.

Waarom voelt zwijgen over je kind zo pijnlijk?

Omdat het kan lijken alsof de anderen alleen nog jou zien, en niet meer het kind dat bij jou hoort. Misschien kende niet iedereen je kindje. Na een miskraam wisten sommige mensen mogelijk niet eens dat je zwanger was. Toch kan een naam, een datum of een eenvoudige vraag veel voor je betekenen.

Ik ben mama van Jasmijn, Tom en Tim. Jasmijn verloor ik door een miskraam; Tom en Tim werden stilgeboren. Zij horen bij mijn leven. Dat betekent niet dat ik bij elke ontmoeting uitgebreid over hen wil praten. Wel dat ik hun bestaan niet hoef weg te laten om het voor anderen gemakkelijker te maken.

Tegelijk is niet iedere stilte een bewuste keuze om je kind te negeren. Mensen kunnen bang zijn dat ze je overvallen of verdrietig maken. Dat maakt het zwijgen niet minder vervelend, maar het kan helpen om te bedenken wat je die persoon wél wilt laten weten.

Je kind noemen is geen verzoek om een zwaar gesprek

Misschien zou het al fijn zijn als iemand zegt: “Ik dacht vandaag aan Tom.” En daarna wacht. Zonder meteen te vragen hoe je je voelt. Zonder het onderwerp haastig te veranderen.

Je kunt tegen iemand die dichtbij je staat zeggen:

“Ik vind het fijn als je de naam van mijn kind noemt. Als ik erover wil vertellen, doe ik dat wel.”

Of:

“Vraag gerust naar mijn kind. Soms praat ik graag en soms liever niet. Dat ligt niet aan jou.”

Je hoeft geen vaste regel voor iedereen te bedenken. Tegen een vriendin kun je open zijn, terwijl je tegen een collega alleen de korte versie vertelt. Wat je deelt, mag afhangen van de relatie en van wat jij op dat moment aankunt.

Wat kun je zeggen als een opmerking verkeerd valt?

Sommige reacties vragen veel energie. Iemand begint meteen over een volgende zwangerschap. Of zegt dat je vooral vooruit moet kijken. Misschien wil je uitleggen waarom dat pijn doet. Misschien wil je gewoon van onderwerp veranderen.

Allebei mag. Een korte reactie kan genoeg zijn:

“Dat bedoel je vast goed, maar dit helpt me niet.”

Of:

“Ik wil nu geen advies. Ik wil alleen dat je even luistert.”

Je bent niet verantwoordelijk voor de perfecte uitleg. Wie van je houdt, kan ook leren door je serieus te nemen wanneer je een grens aangeeft.

Gaat het gesprek juist over een volgende baby alsof je overleden kindje daarmee wordt vervangen? In waarom het woord ‘goedmakertje’ na babyverlies zo hard aankomt lees je waarom zulke goedbedoelde woorden kunnen schuren.

En als je geen zin hebt om het steeds uit te leggen?

Dan mag je iemand anders woorden laten vinden. Op mijn pagina met gratis hulp na baby- en kindverlies staat ook informatie voor de mensen om je heen. Je kunt een link sturen met één zin erbij: “Dit legt beter uit wat ik bedoel.”

Je mag daarnaast op zoek gaan naar mensen bij wie je niet eerst hoeft na te denken of de naam van je kind welkom is. In Ruimte voor Leven na Verlies komen vrouwen samen die een kind verloren. Je kunt er vertellen over je kind, luisteren naar anderen of praten over wat er vandaag in je leven speelt. Je hoeft niet telkens te kiezen tussen je kind en jezelf.