Wat zeg je tegen iemand die een miskraam heeft gehad?

Wat zeg je tegen iemand die een miskraam heeft gehad?

Misschien gaat het om je vriendin, je zus, je dochter of je collega. Je wilt laten weten dat je aan haar denkt, maar je bent bang dat je iets verkeerds zegt. Dus stel je je bericht uit. Je wacht op een beter moment of besluit dat ze misschien liever met rust gelaten wil worden.

Die twijfel is heel menselijk.

Toch doet niets zeggen vaak meer pijn dan woorden die niet helemaal perfect zijn.

Na een miskraam kan de stilte van anderen voelen alsof het kindje niet werkelijk heeft bestaan. Alsof het verlies te klein, te vroeg of te ongemakkelijk is om bij stil te staan.

Je hoeft het verdriet niet op te lossen. Dat kun je ook niet. Maar je kunt wel laten merken: ik zie jou, ik zie je kindje en ik loop niet weg van wat er is gebeurd.

Waarom woorden na een miskraam zo belangrijk zijn

Een miskraam wordt vaak omschreven als het verlies van een zwangerschap. Voor de vrouw die het meemaakt, kan het voelen als het verlies van haar kindje en van alles wat zij al voor zich zag.

Misschien wist bijna niemand dat ze zwanger was. Misschien had het kindje nog geen officiële naam. Misschien was er nog geen zichtbare buik of ingerichte babykamer.

Maar er was wel verwachting.

Er was liefde. Hoop. Een toekomst die in haar hoofd misschien al vorm begon te krijgen.

Ik verloor zelf mijn dochter Jasmijn vroeg in de zwangerschap. Hoewel ik haar nooit heb kunnen vasthouden, hoort zij bij mij. Zij is mijn dochter. Hoe vroeg een verlies plaatsvindt, bepaalt niet hoeveel betekenis een kindje voor iemand heeft.

Wanneer jij het verlies erkent, laat je merken dat haar verdriet er mag zijn. Je hoeft daarvoor geen groot of bijzonder antwoord te hebben. Oprechte, eenvoudige woorden zijn vaak het waardevolst.

Wat kun je zeggen na een miskraam?

Je mag eerlijk zeggen dat je niet precies weet wat je moet zeggen.

Bijvoorbeeld:

“Wat ontzettend verdrietig. Ik denk aan je.”

“Ik weet niet goed wat ik moet zeggen, maar ik wil je laten weten dat ik er voor je ben.”

“Je hoeft bij mij niet te doen alsof het goed gaat.”

“Wil je erover vertellen, of wil je liever dat ik gewoon bij je ben?”

“Hoe gaat het vandaag echt met je?”

Heeft het kindje een naam? Gebruik die dan. Het noemen van de naam veroorzaakt het verdriet niet. Het laat juist zien dat het kindje wordt gezien en herinnerd.

Je kunt bijvoorbeeld zeggen:

“Ik denk vandaag aan jou en aan jullie kindje.”

Of:

“Wil je iets over jullie kindje vertellen?”

Geef haar vervolgens de ruimte om zelf te bepalen hoeveel ze wil delen. Misschien wil ze uitgebreid vertellen wat er is gebeurd. Misschien wil ze alleen huilen. Misschien wil ze vandaag juist over iets totaal anders praten.

Alles daarvan mag er zijn.

Wat zeg je beter niet na een miskraam?

Veel pijnlijke opmerkingen worden met liefde en goede bedoelingen gemaakt. Mensen willen hoop bieden of het verdriet kleiner maken. Maar juist dat kleiner maken kan hard binnenkomen.

Zeg daarom liever niet:

“Het was nog vroeg.”

Een vroege miskraam kan een groot verlies zijn. De zwangerschapsduur zegt niets over hoeveel liefde, verlangen of toekomstverwachting er al was.

“Gelukkig kun je opnieuw zwanger worden.”

Een volgend kindje vervangt dit kindje niet. Bovendien weet niemand of opnieuw zwanger worden vanzelfsprekend is.

“Het heeft vast zo moeten zijn.”

Voor iemand die midden in het verlies zit, biedt deze zin meestal geen troost. Ze kan juist het gevoel geven dat haar verdriet niet volledig erkend wordt.

“Er was waarschijnlijk iets mis.”

Ook als je denkt een verklaring te geven, kan dit klinken alsof het verlies daardoor minder erg zou moeten zijn.

“Probeer vooruit te kijken.”

Zij kijkt waarschijnlijk al vooruit en ziet daar juist alles wat niet meer zal gebeuren.

Heb je een van deze zinnen weleens gezegd? Dat maakt je niet ongevoelig of slecht. Waarschijnlijk probeerde je iets van troost te geven. Je kunt er altijd op terugkomen:

“Ik besef dat wat ik zei misschien niet hielp. Het spijt me. Ik wil er graag voor je zijn.”

Oprecht terugkomen op je woorden kan juist voor verbinding zorgen.

Wat kun je appen na een miskraam?

Een kort bericht is genoeg om de stilte te doorbreken. Je hoeft niet te wachten tot je precies de juiste woorden hebt.

Je kunt bijvoorbeeld appen:

“Ik hoorde wat er is gebeurd. Wat ontzettend verdrietig. Je hoeft niet te reageren, maar ik wil je laten weten dat ik aan je denk.”

Of:

“Ik weet niet wat je nu nodig hebt. Ik kan luisteren, eten brengen of gewoon even bij je zitten. Zeg maar wat fijn voelt.”

Wil je iets concreets aanbieden? Maak het dan gemakkelijk om ja te zeggen.

Dus liever:

“Ik zet morgen rond vijf uur eten voor jullie deur. Is dat goed?”

Dan:

“Laat maar weten als ik iets kan doen.”

Na een miskraam kan zelfs het bedenken en uitspreken van een hulpvraag te veel zijn. Een concreet aanbod haalt die extra taak bij haar weg.

Wat als ze niet over haar miskraam wil praten?

Je mag ernaar vragen. Zij bepaalt vervolgens zelf of ze wil praten.

Wanneer ze aangeeft dat ze daar nu geen behoefte aan heeft, respecteer je dat. Laat wel weten dat de deur open blijft:

“Dat is helemaal goed. Als je er later wel over wilt praten, ben ik er.”

Niet willen praten betekent niet automatisch dat zij wil dat iedereen het verlies vergeet. Soms zijn er simpelweg geen woorden. Soms is het verdriet te rauw. En soms wil iemand een avond waarop ze niet alleen de vrouw is die een miskraam heeft gehad.

Blijf daarom afstemmen in plaats van aannemen.

Blijf ook na de eerste weken aanwezig

In de eerste dagen krijgt iemand vaak berichten, bloemen en kaartjes. Daarna keert de omgeving terug naar het gewone leven.

Voor haar is er misschien nog niets gewoon.

De uitgerekende datum kan dichterbij komen. Een vriendin kondigt haar zwangerschap aan. Moederdag, Kerst of de datum van de miskraam kan onverwacht veel losmaken.

Stuur ook later eens een bericht:

“Ik moest vandaag aan je denken. Hoe gaat het nu met je?”

“Ik weet dat je rond deze tijd uitgerekend zou zijn. Ik denk aan jou en jullie kindje.”

“Je hoeft niet te antwoorden. Ik wilde alleen laten weten dat ik het niet vergeten ben.”

Je hoeft niet bang te zijn dat je haar eraan herinnert. Zij is het niet vergeten. Jouw bericht laat vooral zien dat zij het niet alleen hoeft te dragen.

Er zijn is belangrijker dan het juiste zeggen

Er bestaat geen zin die het verlies ongedaan maakt. Je kunt haar verdriet niet bij haar weghalen en dat hoeft ook niet jouw opdracht te zijn.

Wat je wel kunt doen, is blijven.

Luisteren zonder meteen advies te geven. Haar verdriet niet vergelijken met dat van iemand anders. De naam van haar kindje noemen. Opnieuw vragen hoe het gaat, ook wanneer anderen het onderwerp al hebben losgelaten.

Je aanwezigheid zegt:

Jouw kindje telt.

Jouw verdriet mag er zijn.

En jij hoeft je bij mij niet groter of sterker voor te doen dan je bent.

Wil je meer weten over steun na ander babyverlies? Lees dan ook Wat je wel en niet zegt tegen een mama na babyverlies.

Op de pagina Tips voor de omgeving vind je meer handvatten om iemand na het verlies van een kindje liefdevol bij te staan.

Veelgestelde vragen over wat je zegt na een miskraam

Mag ik vragen hoe het gaat na een miskraam?

Ja. Stel de vraag rustig en geef haar de ruimte om zelf te bepalen hoeveel zij vertelt. Vraag liever “Hoe gaat het vandaag echt met je?” dan “Gaat het alweer een beetje?”

Kan ik de naam van het kindje noemen?

Ja. Als het kindje een naam heeft, kan het juist fijn zijn wanneer je die gebruikt. Je laat daarmee zien dat het kindje heeft bestaan en niet wordt vergeten.

Wat schrijf je op een kaart na een miskraam?

Houd het eenvoudig en oprecht. Bijvoorbeeld: “Wat ontzettend verdrietig dat jullie kindje is overleden. Ik denk aan jullie en wens jullie alle ruimte en liefde toe.”

Wanneer neem je opnieuw contact op?

Niet alleen direct na de miskraam. Neem ook na enkele weken of rond de uitgerekende datum contact op. Een eenvoudig berichtje kan dan bijzonder veel betekenen.