“Er is er nog nooit één blijven zitten”
Over goedbedoelde opmerkingen die pijn doen na babyverlies
Laatst sprak ik een van mijn 1-op-1 klanten. Ze is opnieuw zwanger. Kwetsbaar. Hoopvol. En tegelijkertijd ontzettend bang. Zo’n zwangerschap waarin alles dubbel voelt, juist omdat je al weet hoe het is om je kindje te verliezen.
Tijdens een gesprek kreeg ze de opmerking:
“Er is er nog nooit één blijven zitten.”
Waarschijnlijk liefdevol bedoeld. Een poging om haar gerust te stellen. Toch kwam er bij haar iets heel anders binnen:
“Stel je niet aan. Het komt wel goed. Je zorgen zijn overdreven.”
Terwijl zij met tranen in haar ogen tegenover me zat, voelde ik opnieuw hoe belangrijk het is om hier vaker over te praten.
Goedbedoelde woorden kunnen toch pijn doen
Iedereen die leeft met rouw of babyverlies kent ze wel: opmerkingen die bedoeld zijn als troost, maar die juist pijn doen. Vaak worden ze snel uitgesproken, omdat stilte ongemakkelijk voelt of omdat iemand graag iets hoopvols wil zeggen.
Denk bijvoorbeeld aan:
- “Je bent nog jong.”
- “Gelukkig weet je dat je zwanger kunt worden.”
- “Misschien is het beter zo.”
- “Tijd heelt alle wonden.”
- “Alles gebeurt met een reden.”
Misschien herken je er een paar. Misschien heb je zelf ooit iets soortgelijks gezegd. Dat maakt je niet verkeerd. Uiteindelijk zoeken we allemaal woorden in situaties waarin woorden vaak tekortschieten.
Toch is het belangrijk om stil te staan bij wat zulke zinnen kunnen doen. Zeker bij iemand die een kindje verloor of opnieuw zwanger is na verlies. Woorden blijven namelijk hangen, soms veel langer dan degene die ze uitsprak ooit zal beseffen.
Niet omdat ouders “overgevoelig” zijn.
Maar omdat verlies je openlegt.
Omdat rouw alles rauwer maakt.
En omdat angst na babyverlies diep in het lichaam kan gaan zitten.
Zwanger na verlies is niet hetzelfde als “gewoon zwanger”
Een nieuwe zwangerschap na stilgeboorte of babyverlies brengt vaak niet alleen vreugde met zich mee. Natuurlijk kan er hoop zijn, maar tegelijkertijd leeft er meestal ook angst. Iedere controle. Iedere stilte. Iedere verandering in het lichaam kan spanning oproepen.
Daarom helpt het niet wanneer iemand probeert die angst snel weg te nemen. Hoe lief bedoeld ook, geruststellingen kunnen voelen alsof de echte emotie er niet mag zijn.
Wat deze mama nodig had, was geen oplossing.
Ze had behoefte aan ruimte.
Aan iemand die zei:
“Wat spannend voor je.”
Of:
“Hoe is het om opnieuw zwanger te zijn na alles wat je hebt meegemaakt?”
Soms is een eenvoudige “Ik ben er” al genoeg.
Rouw heeft geen oplossing nodig
We zijn gewend om pijn snel op te lossen. Om iets positiefs te zeggen. Om iemand op te tillen uit verdriet. Toch werkt rouw niet op die manier.
Rouw vraagt niet om oplossingen.
Rouw vraagt om aanwezigheid.
Juist daarom helpt het wanneer iemand niet meteen probeert te fixen, relativeren of gerust te stellen. Echte steun zit vaak in iets veel kleiners: blijven zitten, luisteren en ruimte laten voor wat er is.
Dat voelt misschien ongemakkelijk. Toch ontstaat daar vaak de meeste verbinding.
Laten we het gesprek zachter maken
Ik schrijf dit niet om met een vinger te wijzen. Niet naar jou. Niet naar de mensen die iets verkeerds hebben gezegd. Uiteindelijk doen de meeste mensen hun best met de woorden die ze hebben.
Wel geloof ik dat we bewuster mogen worden van wat iemand nodig heeft na verlies.
Misschien hoeven we niet altijd iets slims te zeggen.
Misschien mogen we vaker vertragen.
En misschien zit echte steun juist in het durven blijven bij iemands pijn, zonder die meteen kleiner te maken.
Dus laten we het gesprek openhouden.
Laten we leren om niet alles te hoeven oplossen.
En laten we wat vaker vragen:
“Wat heb je nodig?”
Want soms brengt samen zoeken meer troost dan het perfecte antwoord ooit zou kunnen doen. Beweging brengen met begeleiding? Kijk naar het 1:1 Toekomsttraject of sluit je aan bij de Stillborn Sisterhood.
