Verder leven na het verlies van je kind: hoe doe je dat?
Verder leven na het verlies van je kind.
Het klinkt zo eenvoudig.
De wereld doet het tenslotte ook. Mensen gaan weer werken. Verjaardagen worden gevierd. Vakanties geboekt. Kinderen worden groter. Seizoenen wisselen elkaar af.
En jij gaat waarschijnlijk óók door.
Verder leven na het verlies van je kind: hoe doe je dat?
Verder leven na het verlies van je kind.
Het klinkt zo eenvoudig.
De wereld doet het tenslotte ook. Mensen gaan weer werken. Verjaardagen worden gevierd. Vakanties geboekt. Kinderen worden groter. Seizoenen wisselen elkaar af.
En jij gaat waarschijnlijk óók door.
Je staat op. Je regelt. Je werkt misschien. Je zorgt voor de mensen om je heen. Je doet boodschappen, antwoordt op berichten en kunt zelfs een hele fijne dag hebben.
Maar doorgaan is iets anders dan werkelijk weer leven.
Misschien voel jij dat verschil heel goed.
Je redt je.
Maar ergens vanbinnen denk je:
is dit het nu?
Je hoeft je kind niet achter te laten om verder te kunnen
Een van de hardnekkigste ideeën rondom verlies is dat verdergaan automatisch betekent dat je iets moet achterlaten.
Dat je minder over je kind gaat praten.
Dat de foto’s langzamerhand verdwijnen.
Dat je op een gegeven moment zonder aarzeling antwoord geeft op de vraag hoeveel kinderen je hebt.
Dat het verdriet minder moet worden.
En misschien zelfs dat je je kind een beetje moet loslaten.
Ik geloof daar niet in.
Je kind is overleden.
Maar jouw liefde niet.
En jouw moederschap ook niet.
Je hoeft je kind daarom niet kleiner te maken om jouw leven weer groter te laten worden.
Die twee kunnen naast elkaar bestaan.
Sterker nog: voor veel vrouwen ontstaat juist daar ruimte.
Niet wanneer ze proberen minder te voelen.
Maar wanneer ze ontdekken:
mijn kind hoort gewoon bij mij. En ik mag tegelijkertijd verder.
Leven met verlies is iets anders dan leven in verlies
Er is een periode geweest waarin het verlies van mijn eigen kinderen bijna alles bepaalde. Op mijn pagina Over Desirée vertel ik meer over mijn eigen verhaal.
Ik weet hoe groot verdriet kan zijn. Hoe boos je kunt zijn. Hoe alleen. Hoe ingewikkeld het kan voelen wanneer de rest van de wereld gewoon doorgaat terwijl jouw leven voorgoed veranderd is.
Maar ik weet inmiddels ook dat verlies niet voor altijd je hele leven hoeft te vullen.
Mijn kinderen zijn nog steeds overleden.
Ik mis ze.
Ik praat over ze.
Ze horen bij mij.
En ik ben intens gelukkig.
Dat ene sluit het andere niet uit.
Dat is voor mij het verschil tussen leven in verlies en leven met verlies.
Het verlies verdwijnt niet.
Je leven groeit eromheen.
Niet als een trucje. Niet omdat je het eindelijk goed hebt verwerkt. En zeker niet omdat je minder van je kind bent gaan houden.
Je leven krijgt simpelweg weer meer kanten.
Misschien gaat het helemaal niet om minder verdriet
Veel vrouwen wachten onbewust op een moment waarop ze zich anders denken te moeten voelen.
Als ik minder verdrietig ben, kan ik weer plannen maken.
Als ik die datum zonder tranen doorkom, gaat het blijkbaar beter.
Als ik niet meer zo vaak aan mijn kind denk, kan ik verder.
Maar wat als dát helemaal niet de voorwaarde is?
Je kunt je kind ontzettend missen en toch een heerlijke vakantie hebben.
Je kunt huilen op een verjaardag en twee uur later hard lachen.
Je kunt je kind noemen en tegelijkertijd vertellen waar je volgend jaar naartoe wilt reizen.
Je kunt verlangen naar wat er niet meer is én nieuwsgierig zijn naar wat er nog voor je ligt.
Dat kleine woordje EN verandert veel.
De vraag is niet alleen: wat heb je verloren?
Er is natuurlijk een verhaal van toen.
Van wat er gebeurde.
Van afscheid.
Van alles wat niet kwam zoals je had gehoopt.
Dat verhaal mag verteld worden.
Maar er is ook een andere vraag die veel minder vaak wordt gesteld:
Waar krijg je energie van?
Waar houd je jezelf in?
Wanneer pas je je aan omdat andere mensen niet goed weten wat ze met jouw verlies moeten?
Wat doe je niet meer terwijl je daar eigenlijk wel naar verlangt?
Waar krijg je weer zin in?
Misschien ben je jarenlang vooral bezig geweest met volhouden.
Dan kan het gek genoeg best spannend zijn om ineens weer naar verlangen te kijken.
Want verlangen gaat over morgen.
En morgen maken na het overlijden van je kind kan voelen alsof je zonder je kind verdergaat.
Maar dat hoeft helemaal niet.
Je mag je kind meenemen
Niet letterlijk natuurlijk.
Maar wel in wie je bent.
In de keuzes die je maakt.
In tradities.
In verhalen.
In de manier waarop je naar andere mensen kijkt.
In hoe je leeft.
Misschien noem je de naam van je kind gewoon wanneer jij dat wilt.
Misschien zeg je voortaan wél hoeveel kinderen je hebt.
Misschien draag je iets bij je.
Misschien doe je juist helemaal niets zichtbaars.
Er bestaat geen goede manier.
Het belangrijkste is dat jij niet voortdurend hoeft te kiezen tussen je kind en jouw leven.
Je kind mag ruimte innemen.
Jij ook.
En als je nog niet weet hoe?
Dan hoef je het antwoord vandaag nog niet te hebben.
Misschien weet je alleen:
ik wil niet nog jaren alleen maar doorgaan.
Dat is genoeg om te beginnen.
Niet door meteen je hele leven om te gooien.
Wel door nieuwsgierig te worden.
Waar sta ik nu?
Wat klopt nog?
Wat niet meer?
Wie ben ik geworden?
En hoe zou mijn leven eruitzien als ik mijn kind niet hoefde achter te laten om er zelf weer helemaal in te stappen?
Daar begint voor mij Ruimte voor Leven.
Niet bij vergeten.
Niet bij loslaten.
Maar bij ontdekken hoeveel leven er mét alles wat je hebt meegemaakt nog steeds van jou kan zijn.
Je kind mag blijven. En jouw leven mag groot zijn.
