Na kindverlies hoef je niet te kiezen tussen verdriet en leven
Na het verlies van een kind kan het soms voelen alsof je voor altijd in twee werelden leeft.
Er is het leven dat doorgaat.
En er is het leven dat had moeten zijn.
De mensen om je heen gaan weer werken, maken vakantieplannen, vieren verjaardagen en praten over gewone dagelijkse dingen. Terwijl jij misschien nog iedere dag denkt aan je kind.
En dan gebeurt er op een dag iets merkwaardigs.
Je lacht.
Je hebt een fijne middag.
Je geniet van eten, de zon, een gesprek of een vakantie.
En bijna onmiddellijk kan daar een andere gedachte achteraan komen:
Mag dit eigenlijk wel?
Alsof verdriet bewijst hoeveel je van je kind houdt
Ik herken dat.
Na het verlies van mijn kinderen heb ik lange tijd gedacht dat verdriet en liefde bijna bij elkaar hoorden. Alsof minder verdriet voelen misschien ook iets zou zeggen over hoeveel ik van hen hield.
Dat doet het niet.
Mijn liefde voor Jasmijn, Tom en Tim is niet kleiner geworden doordat mijn leven weer groter werd.
Integendeel.
Ze horen bij mij. Altijd.
Maar dat betekent niet dat mijn hele leven om hun overlijden hoeft te blijven draaien.
Dat verschil heeft voor mij veel veranderd.
Je hoeft niet verder zonder je kind
We gebruiken na verlies vaak woorden als verdergaan, loslaten en een plekje geven.
Ik heb daar niet zoveel mee.
Want waar zou je je kind dan moeten achterlaten?
Voor mij gaat leven na verlies niet over verdergaan zonder je kind.
Het gaat over leren leven met wat er gebeurd is.
Met de liefde.
Met de herinneringen.
Met wat je mist.
En óók met alles wat er nog wel is.
Dat kan naast elkaar bestaan.
Het hoeft niet altijd zwaar te zijn
Onlangs zat ik met een paar vrouwen tijdens een bijeenkomst van Ruimte voor Leven na Verlies.
We spraken over hun kinderen. Over wat er gebeurd was. Over verdriet en over dingen waar ze tegenaan liepen.
Maar we lachten ook.
Op een gegeven moment zei een van de vrouwen:
“Ik vond het eigenlijk gewoon gezellig.”
En ik dacht: ja.
Precies dát.
Waarom zou begeleiding na kindverlies alleen waardevol zijn wanneer we huilend uit elkaar gaan?
Natuurlijk mag het verdriet er zijn.
De pijn hoeft niet kleiner gemaakt te worden.
Maar er mag ook gelachen worden.
Er mag lucht ontstaan.
Er mag weer nieuwsgierigheid zijn.
Er mag zelfs een avond voorbijgaan waarop je merkt dat je een paar uur niet met je verlies bezig bent geweest.
Dat is geen verraad aan je kind.
Dat is leven.
Verdriet en geluk zijn geen tegenpolen
Dat is misschien wel een van de belangrijkste dingen die ik vrouwen na kindverlies wil laten ervaren.
Je hoeft niet te wachten totdat je verdriet verdwenen is voordat je weer gelukkig mag zijn.
Misschien verdwijnt het verdriet helemaal niet.
Maar je leven kan er wel groter omheen worden.
Je kunt je kind missen en intens genieten.
Je kunt huilen op een verjaardag en de volgende dag hard lachen.
Je kunt verlangen naar wat nooit gekomen is en tegelijkertijd nieuwsgierig zijn naar wat nog wél komt.
Het één maakt het ander niet minder waar.
Ruimte voor leven
Daarom heet mijn groep Ruimte voor Leven na Verlies.
Niet omdat het verlies weg moet.
Juist niet.
Maar omdat er naast het verlies weer iets anders mag ontstaan.
Ruimte voor jou.
Voor wat jij nodig hebt.
Voor keuzes die je misschien al lange tijd uitstelt.
Voor plezier.
Voor nieuwe plannen.
Voor rust.
Voor leven.
Je hoeft niet te kiezen.
De liefde voor je kind mag blijven.
En jij mag ook leven.
