Eenzaamheid na babyverlies: waarom begrijpt niemand wat je hebt verloren?

Niet het verdriet. Niet de lege armen. Niet de slaaploze nachten.

Wat ik misschien wel het allerergste vond na de dood van Tom en Tim, was de onbewogenheid van de wereld om mij heen.

De buren maaiden hun gras. De bakker bakte zijn brood. Mensen gingen naar hun werk, maakten plannen en praatten over het weekend.

Voor hen ging het leven verder.

Voor mij was alles veranderd.

Dat is eenzaamheid na babyverlies. Niet alleen je kindje missen, maar ook ervaren dat de wereld nauwelijks begrijpt wie jij hebt verloren.

Waarom voelt babyverlies zo eenzaam?

Voor jou was je kindje al echt.

Je voelde misschien beweging in je buik. Je kende het ritme van je kindje. Je had een naam gekozen of in gedachten al een heel leven samen opgebouwd.

Andere mensen hadden die band niet.

Zij zagen een zwangerschap. Jij kende je kind.

Zij zagen een verlies. Jij verloor een zoon, dochter en een toekomst die voor jou al was begonnen.

Na het overlijden van Tom merkte ik hoe groot die afstand kon zijn. Ik kende zijn gewicht. Ik had gevoeld hoe hij zich uitrekte wanneer ik lag te slapen. Hij was tastbaar, levend en geliefd.

Voor veel mensen om mij heen was Tom vooral een naam.

Toen later ook Tim stilgeboren werd, kende ik die kloof inmiddels. Ik wist hoe eenzaam het is wanneer jouw wereld stilstaat, terwijl de rest van de wereld gewoon verder beweegt.

Niemand begrijpt mijn verdriet na babyverlies

Misschien herken je deze gedachte:

“Niemand begrijpt wat ik heb verloren.”

Mensen kunnen liefdevol zijn en toch niet begrijpen wat babyverlies met je doet. Ze zoeken naar woorden, proberen je op te vrolijken of zwijgen omdat ze bang zijn iets verkeerds te zeggen.

Sommigen vragen na een paar weken niet meer hoe het met je gaat. Anderen noemen de naam van je kindje niet, omdat ze denken dat ze je daarmee aan het verdriet herinneren.

Maar jij was je kindje niet vergeten.

Je denkt er misschien aan wanneer je wakker wordt. Wanneer je een kinderwagen ziet. Wanneer iemand vraagt of je kinderen hebt. Wanneer de uitgerekende datum dichterbij komt of wanneer je beseft hoe oud je kind nu zou zijn.

De stilte van anderen kan dan voelen alsof je kindje langzaam uit de wereld verdwijnt.

Dat maakt het verlies niet alleen verdrietig, maar ook eenzaam.

De vraag ‘heb je kinderen?’ krijgt ineens geen eenvoudig antwoord meer

“Heb je kinderen?”

Het is voor veel mensen een gewone vraag. Na babyverlies kan die ene zin je volledig uit evenwicht brengen.

Wat antwoord je?

Zeg je hoeveel kinderen je werkelijk hebt? Vertel je over het kindje dat is overleden? Of geef je een kort antwoord omdat je op dat moment geen ruimte hebt voor de reactie die misschien volgt?

Er is geen antwoord dat altijd goed voelt.

Soms wil je alles vertellen. Soms wil je je kindje noemen zonder het hele verhaal uit te leggen. En soms wil je gewoon je boodschappen afrekenen en naar huis.

Jij mag per moment bepalen wat je zegt.

Je verraadt je kindje niet wanneer je een keer zwijgt. En je maakt het gesprek niet ongemakkelijk wanneer je de naam van je kind wel noemt.

Je hoeft jouw moederschap niet aan anderen te bewijzen.

Je kunt je ook eenzaam voelen tussen de mensen van wie je houdt

Eenzaamheid betekent niet altijd dat er letterlijk niemand bij je is.

Je kunt een partner, familie en lieve vrienden hebben en je toch diep alleen voelen.

Misschien reageert je partner anders op het verlies. Jij wilt praten en de ander zoekt afleiding. Jij wilt de naam van jullie kindje noemen en de ander wordt stil. Dat verschil kan voelen alsof je niet alleen je kindje, maar ook elkaar kwijtraakt.

Ook vrienden kunnen het moeilijk vinden om dichtbij te blijven. Ze willen helpen, maar weten niet hoe. Misschien zeggen ze iets pijnlijks of vermijden ze je omdat ze bang zijn voor jouw verdriet.

Dat betekent niet automatisch dat ze niet om je geven.

Maar goede bedoelingen nemen jouw gevoel van eenzaamheid niet altijd weg.

Soms heb je niet alleen liefde nodig. Je hebt ook erkenning nodig.

Erkenning begint niet alleen bij de buitenwereld

Na Tom hoopte ik dat andere mensen volledig zouden begrijpen wat zijn dood voor mij betekende.

Maar zij hadden hem niet gedragen. Zij hadden zijn bewegingen niet gevoeld. Zij waren niet zijn moeder.

Dat maakte hun liefde of medeleven niet waardeloos. Het betekende wel dat zij mij nooit precies konden geven wat ik zocht.

Na Tim begon ik iets anders te begrijpen.

Tom bestaat. Tim bestaat. Jasmijn bestaat.

Niet omdat de buitenwereld dat iedere dag bevestigt, maar omdat zij mijn kinderen zijn. Omdat ik hun mama ben. Omdat zij verweven zijn met wie ik ben en hoe ik leef.

Die erkenning bij mezelf zoeken betekende niet dat ik niemand meer nodig had. Het betekende dat het bestaan van mijn kinderen niet langer volledig afhankelijk was van de woorden of het begrip van anderen.

Dat gaf ruimte.

Wat helpt tegen eenzaamheid na babyverlies?

Eenzaamheid verdwijnt niet door jezelf te dwingen vaker onder de mensen te komen.

Je kunt in een volle kamer nog altijd het gevoel hebben dat niemand je ziet.

Wat wel kan helpen, is zoeken naar plekken waar je niet voortdurend hoeft uit te leggen waarom jouw kindje nog steeds bij je hoort.

Dat kan één vriendin zijn die de naam blijft noemen. Een familielid dat ook maanden later nog vraagt hoe het gaat. Een andere moeder die aan een half woord genoeg heeft. Of een groep waarin verdriet niet het enige onderwerp hoeft te zijn, maar ook niet wordt vermeden.

Je kunt daarnaast concreet vertellen wat je nodig hebt:

“Ik wil niet dat je het oplost. Ik wil alleen dat je luistert.”

“Wil je de naam van mijn kindje blijven noemen?”

“Wil je rond de uitgerekende datum even contact met mij opnemen?”

“Ik voel me alleen wanneer niemand er meer naar vraagt.”

Mensen weten vaak werkelijk niet wat ze moeten doen. Een concrete vraag kan de afstand kleiner maken.

Wil je iemand in jouw omgeving helpen om beter te begrijpen wat steunend is? Deel dan eventueel de blog Wat je wel en niet zegt tegen een mama na babyverlies.

Herkenning betekent niet dat je in verdriet moet blijven

Contact met andere vrouwen na baby- of kindverlies hoeft niet te betekenen dat je voortdurend over het zwaarste moment praat.

Herkenning kan juist lucht geven.

Je hoeft niet eerst uit te leggen waarom een verjaardag ingewikkeld is. Waarom je kunt lachen en een minuut later verdrietig wordt. Waarom je jouw kind mist en tegelijkertijd weer zin hebt in het leven.

Er mag ruimte zijn voor alles.

Voor je kindje. Voor het gemis. Voor boosheid, schuldgevoel en opluchting. Maar ook voor plezier, plannen, verlangen en toekomst.

Want je hoeft niet te kiezen tussen je kind blijven liefhebben en zelf weer volledig leven.

Van alleen dragen naar samen leven

Misschien ben je gewend geraakt aan alleen dragen.

Je functioneert. Je regelt wat nodig is. Je vertelt jezelf dat anderen het toch niet begrijpen.

Maar sterk zijn betekent niet dat je alles alleen moet blijven doen.

Binnen Ruimte voor Leven na Verlies ontmoet je vrouwen die weten dat verlies niet ophoudt na de uitvaart of na het eerste jaar. Vrouwen die begrijpen dat je kindje bij je blijft horen en dat jouw leven tegelijkertijd weer groter mag worden.

Niet om samen vast te blijven zitten in verdriet.

Wel om te ervaren hoe het voelt wanneer je niet steeds de enige bent die het begrijpt.

Wil je eerst mijn persoonlijke verhaal lezen? In mijn boek Stilgeboren vertel ik open over Jasmijn, Tom en Tim en over mijn weg van leven in verlies naar weer intens gelukkig leven met verlies.

Je hoeft jouw kindje niet los te laten om de eenzaamheid losser te laten worden.

Veelgestelde vragen over eenzaamheid na babyverlies

Waarom voel ik me zo alleen na een miskraam of stilgeboorte?

Jij hebt een persoonlijke band met je kindje die anderen niet op dezelfde manier hebben ervaren. Wanneer je omgeving het verlies niet benoemt of snel verdergaat, kan die afstand sterk voelbaar worden.

Wat doe je als niemand je verdriet begrijpt?

Zoek niet alleen naar mensen die alles precies begrijpen, maar naar mensen die willen luisteren en jouw verlies serieus nemen. Vertel zo concreet mogelijk wat jij nodig hebt.

Mag ik de naam van mijn overleden kindje blijven noemen?

Ja. Je mag de naam van je kindje blijven gebruiken. Je hoeft het bestaan van je kind niet kleiner te maken om anderen op hun gemak te stellen.

Kan contact met andere moeders na babyverlies helpen?

Herkenning kan ervoor zorgen dat je minder hoeft uit te leggen en jezelf minder alleen voelt. Kies wel een persoon of groep waarin naast verdriet ook ruimte bestaat voor jouw verdere leven.