Gelukkig zijn na verlies: waarom lachen soms schuldig voelt

Je zit met andere mensen aan tafel. Iemand zegt iets grappigs en voordat je erover nadenkt, lach je.

Echt lachen. Niet het glimlachje waarmee je anderen geruststelt, maar even helemaal vanuit jezelf.

En dan schrik je.

Hoe kan ik nu lachen terwijl mijn kindje er niet is?

Gelukkig zijn na verlies kan voelen alsof je iets doet wat niet meer bij je past. Alsof verdriet de enige juiste manier is om te laten zien hoeveel je van je kindje houdt.

Maar weer kunnen lachen betekent niet dat je minder mist. Het betekent dat er naast het gemis voorzichtig weer iets anders voelbaar wordt.

Waarom gelukkig zijn na verlies als verraad kan voelen

Na het verlies van je kindje verandert niet alleen je leven. Ook je beeld van jezelf verandert.

Je bent de moeder van een kindje dat er niet meer is. Die liefde blijft, maar waar moet je ermee naartoe?

Verdriet kan daardoor onbewust een verbinding met je kindje worden. Zolang jij pijn voelt, is je kindje dichtbij. Wanneer de pijn even minder wordt, kan het lijken alsof de afstand groter wordt.

Daarom kan een fijne dag onverwacht schuldgevoel oproepen.

Misschien denk je:

• Had ik vandaag niet verdrietiger moeten zijn?
• Hoe kan ik genieten terwijl mijn kindje nooit meer iets kan meemaken?
• Vinden anderen nu dat ik eroverheen ben?
• Vergeet ik mijn kindje als ik weer plannen maak?
• Heb ik wel genoeg van mijn kindje gehouden als ik weer gelukkig kan zijn?

Deze gedachten zeggen niets over de grootte van je liefde. Ze laten zien hoe moeilijk het kan zijn om liefde, gemis en leven opnieuw met elkaar te verbinden.

Verdriet is geen bewijs dat je moet blijven leveren

Je hoeft niet ongelukkig te blijven om te bewijzen dat je kindje belangrijk was.

Je liefde wordt niet gemeten aan het aantal tranen dat je huilt. Ook niet aan hoeveel jaren je verdriet zichtbaar blijft of aan hoeveel mooie momenten je jezelf ontzegt.

Je kindje heeft bestaan. Jij bent moeder geworden. Dat verandert niet doordat je lacht, op vakantie gaat, opnieuw verliefd wordt of enthousiast raakt over iets in je leven.

Verdriet kan bij je blijven, maar het hoeft niet voortdurend op de voorgrond te staan om echt te zijn.

Dat is het verschil tussen leven ín verlies en leven mét verlies.

Bij leven ín verlies bepaalt het gemis steeds opnieuw wat je wel en niet mag voelen.

Bij leven mét verlies gaat je kindje met je mee, terwijl jij ook weer ruimte maakt voor jezelf, voor liefde, voor plannen en voor plezier.

Geluk en gemis kunnen op hetzelfde moment bestaan

Misschien ken je het al.

Je hebt een heerlijke dag en denkt ’s avonds ineens: jij had hier bij moeten zijn.

Je geniet van een vakantie en ziet tegelijkertijd precies waar jouw kind op de foto had kunnen staan.

Je bent trots op iets wat je hebt bereikt en voelt meteen het gemis omdat je dit moment niet met je kindje kunt delen.

Dat is geen tegenstelling die opgelost moet worden.

Geluk en gemis kunnen op hetzelfde moment bestaan. Het ene maakt het andere niet minder waar.

Je kunt intens van het leven houden én je kindje missen.

Je kunt dankbaar zijn én boos blijven om wat je is overkomen.

Je kunt opnieuw plannen maken én wensen dat je leven anders was gelopen.

Je hoeft niet te kiezen.

Wat als anderen denken dat je eroverheen bent?

Soms houd je jezelf niet alleen tegen vanwege je eigen schuldgevoel. Je bent ook bang voor wat anderen van je herstel maken.

Wanneer mensen je zien lachen, werken of genieten, kunnen ze denken dat het weer goed met je gaat. Misschien zeggen ze zelfs:

“Fijn dat je het een plek hebt kunnen geven.”

Maar een goede dag vertelt niet het hele verhaal.

Je kunt functioneren en toch missen. Je kunt stralen op een foto en later huilen in de auto. Je kunt gelukkig zijn met je leven en tegelijkertijd voelen dat er altijd iemand ontbreekt.

Je hoeft jouw verdriet niet zichtbaar te houden om te voorkomen dat anderen je kindje vergeten.

Je mag ook gewoon een fijne dag hebben.

Je kindje meenemen zonder in verdriet te blijven

Je kindje meenemen in je leven hoeft niet alleen via pijn.

Dat kan ook door een traditie die bij jou past. Door een naam te noemen. Door iets moois te maken. Door te vertellen wat het moederschap jou heeft geleerd. Of door juist volop te leven vanuit het besef dat tijd niet vanzelfsprekend is.

Soms verandert de manier waarop je jouw kindje meeneemt.

Wat in het eerste jaar helpend voelde, hoeft jaren later niet meer te passen. Je mag een traditie veranderen. Je mag minder vaak naar een graf gaan. Je mag spullen opruimen of juist iets nieuws bewaren.

De liefde verandert daardoor niet.

Je kiest niet tussen vasthouden en verdergaan. Je zoekt een vorm waarin beide mogelijk zijn.

Wanneer schuldgevoel je geluk blijft tegenhouden

Een enkele gedachte als mag ik dit wel? is iets anders dan jezelf structureel geen geluk meer toestaan.

Misschien merk je dat je mooie momenten afbreekt zodra je ervan geniet. Dat je plannen uitstelt, relaties op afstand houdt of jezelf klein maakt. Niet omdat je dat wilt, maar omdat leven bijna ontrouw voelt.

Dan is het waardevol om te onderzoeken wat er onder dat schuldgevoel zit.

Ben je bang dat je kindje verdwijnt wanneer jij verdergaat?

Voel je druk om op een bepaalde manier te rouwen?

Of ben je zo gewend geraakt aan doorgaan en overleven dat je niet meer weet hoe je ruimte maakt voor wat je zelf nodig hebt?

In Schuldgevoel na babyverlies lees je meer over de gedachten die je verantwoordelijk kunnen laten voelen voor dingen waarover je geen controle had.

Mijn leven werd niet minder liefdevol toen ik weer gelukkig werd

Ik ben mama van Jasmijn, Tom en Tim. Hun verlies is onderdeel van mijn leven en van wie ik ben.

Maar het is niet meer het enige wat mijn leven bepaalt.

Ik kan mijn kinderen missen en intens gelukkig zijn. Ik kan over hen praten zonder iedere keer in te storten. Ik kan genieten, reizen, lachen en plannen maken, terwijl zij altijd bij mij horen.

Dat is niet gebeurd doordat ik hen heb losgelaten.

Het kon gebeuren doordat ik ontdekte dat liefde niet verdwijnt wanneer het verdriet verandert.

Mijn leven werd niet kleiner door hen mee te nemen. Het kreeg juist een andere diepte.

Je mag weer ruimte maken voor leven

Misschien functioneer je al lang. Je werkt, zorgt voor anderen en doet wat er van je wordt verwacht.

Maar werkelijk ruimte maken voor leven is iets anders dan alleen weer meedoen.

Het betekent dat je jezelf niet steeds hoeft terug te trekken zodra iets fijn voelt. Dat je niet hoeft te wachten tot alle pijn weg is. En dat je jouw kindje niet hoeft achter te laten om zelf verder te mogen.

Binnen Ruimte voor Leven na Verlies ontmoet je vrouwen die niet hun hele leven in verdriet willen blijven staan. Vrouwen die hun kindje altijd meenemen én opnieuw willen leven, genieten en kiezen.

Niet omdat het verlies voorbij is.

Wel omdat hun leven er ook nog is.

Veelgestelde vragen

Is het normaal dat ik mij schuldig voel wanneer ik weer gelukkig ben?

Schuldgevoel bij geluk komt na baby- of kindverlies regelmatig voor. Een fijn moment kan voelen alsof je jouw kindje vergeet. Maar geluk verandert niets aan de liefde of betekenis van je kindje.

Betekent weer lachen dat ik mijn verlies heb verwerkt?

Eén lach of fijne dag zegt niet dat je verlies voorbij is. Verdriet en geluk kunnen naast elkaar bestaan en elkaar zelfs binnen één dag afwisselen.

Hoe kan ik mijn kindje blijven meenemen wanneer ik verder leef?

Dat kan op een manier die bij jou past, bijvoorbeeld door de naam te noemen, een traditie te maken, herinneringen te bewaren of vanuit de liefde voor je kindje bepaalde keuzes te maken. Die vorm mag in de loop van de tijd veranderen.

Wanneer kan begeleiding helpen?

Begeleiding kan helpen wanneer schuldgevoel, angst voor oordeel of het idee dat je niet gelukkig mag zijn jouw leven blijft beperken. Je hoeft niet eerst vast te lopen voordat je ondersteuning mag vragen.